Thailand heette vroeger Siam. Dat was de officiële naam van het land voor het grootste deel van zijn geschiedenis, totdat die in 1939 werd veranderd in Thailand. Als je je afvraagt waar die naam vandaan komt en waarom het veranderde, lees dan verder.
Hoe heette Thailand vroeger: de naam Siam
De naam Siam werd al eeuwenlang gebruikt om het gebied aan te duiden dat we nu kennen als Thailand. Buitenlandse handelaars, reizigers en koloniale mogendheden kenden het land uitsluitend onder deze naam. Ook in Europa was Siam een bekende term, onder andere door contacten met de VOC en later andere Europese mogendheden. De bewoners zelf noemden hun land overigens vaak anders, afhankelijk van het koninkrijk of de regio waar ze woonden.
De exacte herkomst van het woord Siam is niet met zekerheid vastgesteld. Er zijn verschillende theorieën. Sommige taalkundigen denken dat het woord afkomstig is uit het Sanskriet of het Mon, een taal die in de regio werd gesproken. Anderen leggen een verband met het Thaise woord voor “bronskleurig” of “donker”. Hoe de naam precies is ontstaan, blijft een punt van discussie onder historici.
Wanneer veranderde Siam in Thailand?
In 1932 onderging het land een belangrijke politieke verandering. Er vond een omwenteling plaats waardoor de absolute monarchie werd vervangen door een constitutionele monarchie. Dit was een belangrijk keerpunt in de Siamese geschiedenis. In de jaren daarna groeide het nationalisme sterk, mede onder invloed van premier Plaek Phibunsongkhram.
Op 23 juni 1939 werd de naam officieel veranderd van Siam in Thailand. De nieuwe naam had een duidelijke symbolische betekenis: “Thai” verwijst naar de Thai-bevolking en betekent ook “vrij” in de Thaise taal. “Land” spreekt voor zich. De naam Thailand betekent dus letterlijk zoiets als “land van de vrijen”. Dit paste goed bij het nationalistische klimaat van die tijd, waarin de eigen identiteit en onafhankelijkheid centraal stonden.
Interessant genoeg werd de naam tijdelijk teruggedraaid. Tussen 1945 en 1949 heette het land kort weer Siam, na de Tweede Wereldoorlog. Daarna werd definitief gekozen voor Thailand, en die naam is sindsdien onveranderd gebleven.
Waarom is dit historisch interessant?
Siam is een van de weinige landen in Zuidoost-Azië dat nooit officieel gekoloniseerd is geweest door een Europese mogendheid. Terwijl buurlanden als Birma (Myanmar), Vietnam, Cambodja en Maleisië onder Brits of Frans bestuur vielen, wist Siam zijn onafhankelijkheid te bewaren. Die zelfstandigheid speelde ook mee in de keuze voor een eigen, Thaise naam in 1939. Het land koos bewust voor een naam die de eigen bevolking en cultuur centreerde, in plaats van een naam die vooral door buitenlanders was bedacht.
De naam Siam leeft overigens nog voort in de populaire cultuur. De bekende musical “The King and I” speelt zich af in het negentiende-eeuwse Siam. Ook de Siamese kat dankt zijn naam aan het voormalige koninkrijk. En het centrum van Bangkok heeft nog altijd een bekend winkelgebied dat de naam Siam draagt.
De overstap van Siam naar Thailand is dus geen simpele naamsverandering, maar een bewuste politieke keuze die iets zegt over hoe het land zichzelf wilde neerzetten in de wereld. De oude naam Siam vertelt je meteen hoe lang en rijk de geschiedenis van dit land is, nog voordat je er een stap gezet hebt.
