De religie in Sri Lanka met de meeste aanhangers is het boeddhisme. Ongeveer 69 procent van de bevolking is boeddhist. Daarna volgt het hindoeïsme met ongeveer 15 procent, gevolgd door de islam en het christendom. Religie speelt in Sri Lanka een grote rol in het dagelijks leven, de politiek en de cultuur.
De vier grote religies in Sri Lanka
Sri Lanka kent vier religies die elk hun eigen plek in de samenleving hebben. Het boeddhisme is verreweg het grootst, maar de andere drie zijn zeker niet te missen als je door het land reist.
- Boeddhisme (circa 69%): de theravada-stroming is dominant. Tempels, monniken in oranje gewaden en boeddhistische feestdagen bepalen het ritme van het leven.
- Hindoeïsme (circa 15%): vooral aangehangen door de Tamils in het noorden en oosten van het land. Kleurrijke gopuram-torens (tempelpoorten) zijn kenmerkend.
- Islam (circa 10%): gevolgd door de Moren van Sri Lanka, een moslimgemeenschap die al eeuwen op het eiland woont. Moskeeën zijn vooral te vinden in de kustgebieden en steden.
- Christendom (circa 7%): een erfenis van de Portugese en Nederlandse koloniale periode. Zowel rooms-katholieken als protestanten zijn vertegenwoordigd.
Boeddhisme in Sri Lanka: meer dan een religie
Het boeddhisme in Sri Lanka is niet alleen een geloof, het is ook verweven met de nationale identiteit. Volgens de grondwet van Sri Lanka heeft de staat de plicht om het boeddhisme te beschermen en te bevorderen. Dat maakt de religie uniek politiek gezien, vergeleken met veel andere landen.
De theravada-stroming die hier wordt beoefend, geldt als een van de oudste en meest oorspronkelijke vormen van het boeddhisme. De Tempel van de Heilige Tand in Kandy is het belangrijkste heiligdom. Daar bevindt zich naar verluidt een tand van de Boeddha, en het is een van de drukst bezochte religieuze plekken van het land.
Monniken (bhikkhus) hebben veel aanzien in de samenleving. Ze worden dagelijks gevoed door gewone burgers, wat een vorm van meditatie en verdienste is voor de gever. Op poya-dagen (volle maandagen) sluiten veel winkels en is het verboden alcohol te verkopen.
Hindoeïsme en de Tamil gemeenschap
Het hindoeïsme in Sri Lanka is nauw verbonden met de Tamils, een bevolkingsgroep die voornamelijk in het noorden en oosten leeft. De tempels hier zijn rijkelijk versierd en gewijd aan goden als Shiva, Murugan en Ganesha. Het Nallur Kandaswamy-tempel in Jaffna is een van de bekendste hindoetempels van het eiland en trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers.
Hindoese feestdagen zoals Thai Pongal en Deepavali worden breed gevierd en zijn officiële vrije dagen in Sri Lanka. Dat laat zien hoe ook minderheidsgodsdiensten officieel worden erkend.
Islam en christendom op het eiland
De moslims van Sri Lanka, ook wel de Moren van Sri Lanka genoemd, zijn nakomelingen van Arabische en Maleisische handelaren. Ze wonen verspreid over het eiland, maar zijn sterk aanwezig in plaatsen als Galle, Colombo en de oostkust. De islam hier is overwegend soennitisch.
Het christendom is het duidelijkst aanwezig langs de westkust, waar de Portugezen in de 16e eeuw voet aan wal zetten. Plaatsen als Negombo staan ook wel bekend als “kleine Rome” vanwege het grote aantal kerken en de sterke katholieke gemeenschap. Sint-Anthoniuskerk in Kochchikade (Colombo) is een populaire bedevaartplaats die ook door niet-christenen wordt bezocht.
Religie en spanningen in de samenleving
De religieuze diversiteit in Sri Lanka gaat niet altijd zonder wrijving. De burgeroorlog tussen 1983 en 2009 had weliswaar geen zuiver religieuze oorzaak, maar religie en etniciteit waren nauw met elkaar verbonden. De Sinhalese meerderheid is grotendeels boeddhistisch, de Tamils zijn grotendeels hindoe. Dit zorgde voor spanningen die tot op de dag van vandaag hun sporen nalaten.
Na de aanslagen op Paaszondag in 2019, waarbij christelijke kerken en hotels in Colombo werden aangevallen, kwamen ook spanningen rond de islamitische gemeenschap naar de oppervlakte. De aanslagen kostten meer dan 260 mensen het leven en hadden grote gevolgen voor de interreligieuze verhoudingen.
Bezoek aan religieuze plekken: wat moet je weten?
Als je een tempel, moskee of kerk bezoekt in Sri Lanka, gelden een aantal ongeschreven en soms officiële regels.
- Trek schoenen uit voor je een boeddhistische of hindoetempel betreedt.
- Draag kleding die schouders en knieën bedekt.
- Keer je rug nooit toe naar een Boeddhabeeld voor een foto. Dit wordt als respectloos gezien en kan leiden tot een boete of aanhouding voor toeristen.
- In moskeeën geldt een apart gedeelte voor mannen en vrouwen. Vrouwen bedekken het hoofd.
- Fotograferen mag niet overal. Controleer dit ter plekke.
Veelgestelde vragen over religie in Sri Lanka
Wat is de officiële religie van Sri Lanka?
Sri Lanka heeft geen officiële staatsgodsdienst in de strikte zin, maar de grondwet geeft het boeddhisme een bevoorrechte positie. De staat heeft een grondwettelijke plicht om het boeddhisme te beschermen.
Mogen toeristen boeddhistische tempels bezoeken?
Ja, de meeste tempels zijn open voor bezoekers. Respecteer de kledingregels en gedragsregels ter plekke.
Is Sri Lanka religieus tolerant?
Over het algemeen leven de verschillende geloofsgroepen vredig naast elkaar, maar er zijn spanningen geweest, vooral rondom de burgeroorlog en de aanslagen van 2019. In het dagelijks leven is er veel ruimte voor religies naast elkaar.
Welke religieuze feestdagen zijn er in Sri Lanka?
Sri Lanka heeft feestdagen voor alle grote religies. Denk aan Vesak (boeddhistisch), Thai Pongal en Deepavali (hindoe), Eid al-Fitr (islamitisch) en Kerstmis (christelijk). Elke poya-dag (volle maan) is ook een officiële vrije dag.
Religie is in Sri Lanka zichtbaar op straat, in de kalender en in de politiek. Of je nu een tempel in Kandy bezoekt, een hindoefestival meemaakt in Jaffna of een mis bijwoont in Negombo: de religies van Sri Lanka zijn een integraal onderdeel van het leven op het eiland.
